على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1484
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رنج و آزار و اندوه و حزن . و شفقت و غمخوارى . دردمه ( dardme ) ا . پ . آفتاب . و ماه . و سيارات يعنى زحل و مشترى و مريخ و زهره و عطارد . دردميدن ( dar - damidan ) ف ل . پ . وزيدن . و پف كردن و دم زدن و باد كردن و نفس كشيدن . و دميدن . دردناك ( dard - n k ) ص . پ . موجع و غمناك . و بيمار و داراى درد و رنج و دردگين . دردنوش ( dord - nuc ) ص . پ . آنكه جام شراب را تا ته مىنوشد . دردوخت ( dar - duxt ) ا . پ . شكايت و شهرت و آوازه . دردوختن ( dar - duxtan ) ف م . پ . دوختن و خياطى كردن . و شكايت كردن . دردور ( dordur ) ا . ع . گرداب غرق كننده و مهلك . و تنگنائى در كنار درياى عمان . درده ( dorde ) ا . پ . رسوب و درد شراب و آب و روغن و جز آن . دردى ( dardi ) ا . پ . رنج . و نفير و بوق و كرناى . دردى ( dordi ) ا . پ . رسوب و درد . دردى ( dordiyy ) ا . ع . آنچه بتك نشيند از مايعات ضد صافى . درديناك ( dordi - n k ) ص . پ . پر از رسوب و پر درد . و دردآلود . درر ( darar ) ا . ع . ميانهء راه . و هما على درر واحد اى قصد واحد . و نحن على درر الطريق : اى قصده . و درر البيت : پيشگاه خانه . و درر الريح : جاى وزيدن باد . درر ( darar ) ص . ع . ناقة درر : ماده شتر بسيار شير . درر ( derar ) ع . ج . درة . درر ( dorar ) ع . ج . درة . درر ( dorrar ) ع . ج . دار . يق : نوق درر : ماده شتران بسيار شير . درربار ( dorar - b r ) ص . پ . فصيح . درر بودن ( dar - robudan ) ف م . پ . گرفتن و اخذ كردن . و به زور گرفتن و بتردستى گرفتن . و بكارت گرفتن . و ربودن . دررسيدن ( dar - rasidan ) ف ل . پ . آمدن و رسيدن و ورود كردن . و صادر شدن و اتفاق افتادن و واقع شدن . و روبرو و برابر آمدن . و در عقب آمدن و فرارسيدن و در پيوستن . دررفت ( dar - raft ) ا . پ . خرج ضد درآمد كه دخل باشد و هزينه . دررفتن ( dar - raftan ) ف ل . پ . داخل شدن و درآمدن و درون آمدن . و گذر كردن . و فرار كردن . و رفتن . و گسيخته شدن . و خارج شدن و بيرون شدن . و از هم دررفتن : پاشانيدن و پراكنده شدن و گسيختن و گسيخته شدن . و بهم دررفتن : بهم پيچيده شدن و مانند شبكه بافته شدن . درريختن ( dor - rixtan ) ف . ل . پ . گريه كردن . و سخت خوب و لطيف گفتن . درريز ( dor - riz ) ص . پ . فصيح . درريزى ( dor - rizi ) ا . پ . فصاحت . درز ( darz ) ا . پ . شكاف جامهاى كه دوخته باشند . و هر شكاف و چاكى . و پيوندگاه . و پيوندگاه استخوانهاى سر . و دختر كوچك خردسال . و درز كردن : فاش گرديدن و آشكارا شدن . درز ( darz ) ا . ع . ناز و نعمت دنيا و لذت آن . و درز الثوب : شكاف جامهاى كه دوخته باشند - مأخوذ از درز فارسى - . ج : دروز . درز ( daraz ) م . ع . درزدرزا ( از باب سمع ) : دست يافت بر متاع دنيا و لذت آن . درز ( daraz ) ا . پ . بروت و سبلت . درزاده ( darz de ) ا . پ . تختهاى كه آسيابان در پيش آب گذارند تا آب به طرف ديگه نرود و آن را دروازهء آسيا نيز گويند . و صندوقى در آسيا كه آرد در آن ريزند . درزبان ( dar - zab n ) م ف . پ . مركب از در و زبان . و در زبان داشتن : سخنان بد و نالايق دربارهء كسى گفتن . درزة ( darzat ) ا . ع . اولاد الدرزة : فرومايگان و مردم درزى و دوزنده و جولاهه . درزدن ( dar - zadan ) ف ل و م . پ . كوفتن و زدن . و حلقه بر در كوفتن . و چنگ در زدن : نصب كردن پنجه و ناخن و چنگال را در هر چيز . و پنجه انداختن و فروبردن پنجه ها را بهم در كشتى . درزمان ( dar - zam n ) م ف . پ . فى الفور و در حال و به زودى و به مجرد . و در عهد . و در زمان قديم : در عهد قديم . در زمان ( darzam n ) ا . پ . رشته و ريسمان تافته كه در سوزن جهة خياطى كشند . درزن ( darzan ) و ص . پ . كسى كه حلقه بر در مىزند . و سوزن . درزنا ( darzan ) ا . پ . غوطه ورى و آغشتگى . و رنگ ريزى . در زنجير ( dar - zanjir ) م ف . پ . در قيد و در سلسله و در قلاده . درزند ( darzand ) ا . پ . جائى كه در آن خون بسيار ريخته شود خواه جنگ باشد و يا سلاخ خانه .